Bilgisayar, kullanıcıdan aldığı verilerle mantıksal ve aritmetiksel
işlemleri yapan; yaptığı işlemlerin sonucunu saklayabilen; sakladığı
bilgilere istenildiğinde ulaşılabilen elektronik bir makinedir.
Bu işlemleri yaparken veriler girilir, işlenir, depolanabilir ve çıkışı
alınabilir. Bilgisayar işlem yaparken hızlıdır, yorulmaz, sıkılmaz.
Bilgisayar programlanabilir. Bilgisayar kendi başına bir iş yapmaz.
Giriş: Kişi tarafından veya bilgisayar tarafından sağlanan verilerdir.
Bu veriler, sayılar, harfler, sözcükler, ses sinyalleri ve komutlardır.
Veriler giriş birimleri tarafından toplanır.
1024 MB = 1 GigaByte (GigaByte = GB
1024 GB = 1 TeraByte (TeraByte = TB
• RAM BELLEK "Random Access Memory": Rastgele erişimli bellektir.
Istenilen bölgesine bilgi depolanabilir, silinebilir, okunabilir,
değiştirilebilir. Yalnız elektrik kesintisi veya makineyi kapatma
durumunda tüm bilgiler silinir. 1 MB, 4 MB, 8 MB, 16 MB, 32 MB, 64
MB,...
• ROM BELLEK " Read Only Memory " Sadece okunabilir bellektir. Bu
bellek üretici firma tarafından hazırlanmıştır. Bilgileri okunabilir
fakat üzerinde bir değişiklik yapılamaz. Bu bilgiler makineyi kapatma
veya elektrik kesintisinden etkilenmezler ve silinmezler. Kullanıcı
tarafından verilen komutları işleme koyar. RAM belleğe göre oldukça
pahalıdır. Gelişen teknoloji ROM bellek ailesine iki yeni türü daha
kazandırmıştır.
• PROM : Programlanabilen ROM bellektir.
• EPROM : Hem silinebilen hem de programlanabilen ROM bellektir.
• 3. Dış Bellek Birimleri (Secondary Memory Devices - İkincil Bellek
Araçları): Verilerin kalıcı olarak saklandığı yerdir. Dış bellek
birimleri sabit diskler, disketler, CD'ler ve teyplerdir. Günümüzde
birimi giga byte (G

'dır. PC'lerde 2.1, 3.2 GB harddiskler kullanılmaktadır.
4. Giriş Birimleri (Input Devices): Bilgisayarlara veri girmekte
kullanılan araçlardır. Klavye, fare, disket, harddisk, joystick,
tarayıcı (scanner), mikrofon, ekran (dokunmatik), CD, barkod okuyucu
...
5. Çıkış Birimleri (Output Devices): Bilgisayarda elde ettiğimiz
dosyaların çıkışlarını görmek için kullanılan birimlerdir. Ekran,
yazıcı, datashow ...
ÇEVRE BİRİMLERİ
Çevre birimleri genellikle dört grupta sınıflandırılır: Giriş
birimleri, Çıkış birimleri, İletişim birimleri ve Müzik birimleridir.
1. Giriş Birimleri
Klavye (keyboard):
Üzerinde harfler, sayılar, işaretler ve bazı işlevleri bulunan tuşlar vardır.
Q Klavye ve F Klavye (Türkçe Daktilo Klavyesi) olmak üzere iki şekilde sınıflandırılabilir.
q Türkçe klavye 179
f Türkçe klavye 440
Klavye üzerinde numaralar, Kilitler (Caps Lock: Bir kez basıldığında
sürekli büyük harf yazar. İkinci kez basıldığında sürekli küçük harf
yazar, Num Lock, Scroll Lock), Özel Tuşlar (Alt, Shift, Control, Alt
Gr).
Işıklı kalem (light pen):
Çizgisel (bar) kodları okumada, şekil çizme ve elyazısı yazmada kullanılır.
Grafik masası:
Özel bir kalem kullanarak ekranda yazı ve şekillerin gözükmesini sağlayan küçük kare biçiminde masa
Dokunma ekranları (touch screen):
Ekranda gözüken komut üzerine parmak ile dokunduğunda o komutun çalışmasını sağlayan ekran tipidir.
Joystick:
Genellikle oyun oynamak için kullanılır. Üzerinde bulunan tuşlarla çalıştırılarak bilgisayara komut verilmesi sağlanır.
Fare (mouse):
Ekranda gözüken imleç yardımıyla komut girişi yapmaya yarar. Farenin
çevre birimi olarak kullanılmasıyla işaretleme, tıklama ve sürükleme
yapılarak işlemler yaptırılır.
İmleç: Farenin ekran üzerinde nerede olduğunu gösterir.
Tıklama: Farenin sol tuşuna bir kez basılmasıdır.
Çift Tıklama: Farenin sol tuşuna kısa aralıklarla iki kez tıklanmasıdır. Bir simgeye yüklenen işlevinin yerine
getirilmesini sağlar.
Sürükleme: Farenin sol tuşunu basılı tutarak imlecin yerinin değiştirilmesidir.
Tarayıcı (Scanner)
Resim, grafik ve önceden yazılmış yazıları bilgisayar ortamına
aktarmakta kullanılır. 300x600 dpi, 600x600 dpi, 600x1200 dpi, 600x2400
dpi ...
Optik karekter okuma (Optic Character Reader-OCR)
CD-ROM sürücü (Compact Disk-Read Only Memory )
Son yıllarda yaygın olarak kullanılmaya başlanan veri depolama birimidir. 650 MB ...
Bir CD'de 24 Ciltlik bir ansiklopedideki yazılar, resimler, video
klipler, animasyon ve sesler saklanabilir. Bir program yüklerken 20-40
disketin takılıp çıkarılması yerine CD-ROM'lar tercih edilir.
CD-ROM'lar özellikle çok büyük yer kaplayan çoklu ortamlarda
(multimedia=ses+video+resim+animasyon) yazılmış yazılımlar için
zorunludur.
CD-ROM üzerindeki bilgiler günümüzde değiştirilememektedir. CD-ROM'lara bilgi yazmak için, yazılabilir.
CD-ROM'lar kullanılarak CD-ROM yazıcılarla kopyalama yapılmaktadır.
CD_ROM sürücülerde müzik CD'leri de dinlenebilir.
Bir CD sürücü alırken veri transfer hızının büyük olanlar tercih
edilmelidir. Günümüzde yaygın olarak 32 Hızlı CD-ROM sürücüler
satılmaktadır.
1 CD-ROM'a 650 MB veri depolanabilir. Son yıllarda yapılan çalışmalarla
CD-ROM'lara daha fazla veri depolama olanağı da çıkmıştır.
1 MB kalın bir roman kadardır (resimsiz). 1 CD-ROM'a 20 cilt
kalınlığındaki bir ansiklopedi depolanmaktadır. Bu ansiklopediler ses,
resim, video görüntü, animasyon ve grafik (multimedya) özellikleri de
içermektedir.
Disketlere ve harddiske veriler magnetik olarak kaydedilirler.
Verilerinizin bozulmaması için disketlerinizi magnetik ortamdan uzak
tutunuz.
CD-ROM'lardaki veriler optik olarak kaydedilirler. Kolay bozulmazlar.
CD-ROM'lardaki verilerin korumak için çizilmemesine dikkat etmek gerekir.
CD-ROM sürücü varsa hard diskten sonraki en son sürücünün adını alır.
Örneğin: Hard Disk C ve D ise, CD-ROM sürücü E ile belirtilir.
Bunların yanında Laser Disk Sürücüsü, video, kamera, mikrofon, televizyon ve radyo'da giriş birimi olarak kullanılmaktadır.
2. Çıkış Birimleri
Disket sürücü (disk driver)
Hem giriş hem de çıkış birimidir. Disket denilen magnetik ortama veri
yazılabilen ve üzerindeki verileri okuyabilen bir birimdir.
Disket verileri magnetik ortamda saklar. Disketlerin kullanımı ve
taşınması kolaydır. Veri taşımakta ve yedekleme amacıyla kullanılırlar.
Disketlere veriler kopyalanabilir, eklenebilir, silinebilir,
değiştirilebilir.
Disketlerdeki verilerin bozulmaması için; disketlerin magnetik
ortamdan, sıcaktan, soğuktan, nemden, güneş ışınlarından uzak tutmak
gerekir.
Bozulan disketler Windows 95 programında scandisk programı kullanılarak
kurtarılabilir. (Başlat-Programlar-Donatılar-Sistem Araçları-Scandisk)
1 yüksek yoğunluklu (HD-High Density) disketin boyu 3.5 inç (=8.89 cm)'dir.
Disketin yazılabilir ve silinebilir olması için disketin açma kapama
düğmesinin kapalı olması gerekir. Disketin kayan penceresi hiç bir
zaman açılmamalıdır.
Disket sürücü için A harfi kullanılır. İkinci disket sürücü veya sanal disket sürücünün adı da B'dir.
Bir 3.5 inç'lik yüksek yoğunluklu (High Density kısaca HD diye gösterilir) disket 1.44 MB veri alır.
720 KB veri alan 3.5 inçlik disketler de eski disket sürücülerle kullanılmaktadır.
Daha önceki yıllarda, 5.25 inçlik yüksek yoğunluklu disketler 1.2 MB
veri disketlerle, 180 KB ve 360 KB veri alan disketler de
kullanılmaktaydı.
Disketlerin kullanılabilmesi için biçimlenmesi (formatlanması)
gereklidir. Formatlama disketi iz ve sektörlere bölerek bilgisayarın
kullanımına hazır hale getirmektir.
Ekran-Monitör
:Hem giriş hem de çıkış birimi olarak kullanılır. Giriş ve çıkış
birimlerinden gelen verilerin sonuçlarının ekranda gözükmesini sağlar.
Bilgisayarla kişi arasında iletişi sağlar.
Bir text ekranın genişliği 80 karakter, boyu 25 satırdır.
Grafik ekranda pikseller (nokta) bulunur. Bir ekranda ne kadar çok
piksel varsa ekranın çözünürlüğü artar. 640 x 480 piksel, 800 x 600
piksel, 1024 x 768 piksel gibi. Ekranın kaliteli olmasının çok büyük
önemi vardır.
Ekranlardan titreşimsiz ve az radyasyonlu olanları tercih edilmelidir.
Ekranların boyutu, 14 inç, 15 inç, 17 inç, 20 ve 21 'dir. Genellikle
ucuz olduğu için 14 inçlik ekranlar kullanılmaktadır. 1 MB, 2MB, 4 MB
bellekli ... ekran kartları bulunmaktadır.
Ekrandalardaki görüntü netliği noktalar arasındaki uzaklıkla ilgilidir.
İki nokta arasındaki uzaklık ne kadar azsa o kadar iyi görüntü elde
edilir. Ekrandaki noktalar arası uzaklığı 0.28 mm ve daha az olanlar
tercih edilmelidir.
Non Interlaced monitörler daha az
VGA (Video Graphich Adaptor) 640*480 16 renk ekran
sVGA (Super Video Graphich Adaptor)
16 renk : 4 bit renk
256 renk: 8 bit renk, 640 * 480, 512 K bellek
65 536 renk: 16 bit renk , 1024 * 768, 2 MB bellek
16 777 216 renk: 24 bit renk, 1280 * 1024, 4MB bellek
Sabit (Hard) Disk Sürücü
Sabit disk sürücü, bilgisayarın bilgi depolamak için kullandığı en
temel birimdir. Sabit disk kapalı bir kutu içinde bilgisayarın içinde
bulunmaktadır. Sabit disk sürücü, verileri bir dizi dönen magnetik
yapraklarda magnetik olarak saklar. Her magnetik yaprakta okuma ve
yazma işlemini yapan okuma yazma kafası vardır. Daha çok veri
kaydedilir. Sabit disk taşınamaz.
Sabit disk, merkezlerinden geçen bir mil üzerine üst üste
yerleştirilmiş plaklara benzer. Bu plaklar mil ile beraber belirli bir
hızda dönerler ve bu sırada okunurlar veya üzerlerine yeni bilgiler
yazılır. Erişim hızı ve kapasitesi yüksektir.
Aşağıda sabit diskin üsten görünüş ve kesiti bulunmaktadır.
Bir sabit diskin bir veriyi bulma hızının DÜŞÜK olması, o sabit diskin
verilere ulaşma hızının YÜKSEK olduğunu gösterir. Örneğin, sabit
diskteki okuma yazma kafası, bir veriye 10 ms (mili saniye, 1
sn/1000)'de erişirse; aynı veriye 19 ms'de erişen sabit diske göre daha
hızlı okuma yapmış olur.
Sabit disklerin kapasitesi ne kadar büyük olursa o kadar çok bilgi saklanabilir.
Sabit diskler bilgisayarın ana kartına IDE (Integrated Drive
Electronics), SCSI (Small Computer System Interface- skazi diye okunur)
veya EIDE (Enhanced IDE, geliştirilmiş IDE) diye adlandırılan
kablolarla bağlanırlar.
Sabit diskler C harfiyle temsil edilirler. Diğer sürücüler varsa bu
harfleri izler. Örneğin, ikinci bir harddisk ya da harddiskin ikinci
bölümü varsa D'dir.
Sabit diskler zamanla dolar. Bazı dosyaları silmek gerekir. Silinecek
dosyaları rastgele seçmemek; bilinçli olarak yapmak gerekir. Bazı
dosyalar yedeklendikten sonra silinebilir. Bazı dosyalar sıkıştırma
programları ile sıkıştırılarak daha az yer kaplamaları sağlanır.
Sabit diski ana karta bağlamak için kablolar kullanılır. Bunlar:
IDE (Integrated Drive Electronics)
SCSI (Small Computer System Interface)
EIDE (Enhanced (geliştirilmiş IDE)
Yazıcı (printer)
Ekranda gözüken bilgileri kağıt üzerine yazdırmaya yarar. Yazıcılar;
Nokta vuruşlu yazıcı (dot matrix): 9 iğneli ve 24 iğneli olabilir.
Şerit takılarak kullanılır. Dakikada 1-3 sayfa hızında olabilirler.
Sürekli form kağıdı kullanılabilir.
Mürekkep püskürtmeli yazıcı(ink jet): Dakikada 1-8 sayfa basabilir.
Kartuş takılarak kullanılır. Renkli çıkış alınabilir. 300 dpi -
lazer yazıcı (laser): 300 dpi- , dakikada 4, 8, 12 ... sayfa baskı, toner kullanılır.
LCD Panel (Liquid Crystal Display)
Bilgisayara bağlanılarak kullanılır. Bilgisayar ekranında gözükenleri
duvara yansıtmak amacıyla tepegözün üzerine konulur. Ekranda gözükenler
duvarda veya perdede geniş olarak görünür.
Kulaklık ve Hoparlör
Bilgisayar tarafından üretilen veya kaydedilmiş sesleri duymak için kullanılır.
Ses Kartı: CD kalitesinde, 16 bitlik, ses alabilmek için kullanılır. Ses kartları sayesinde ses kayıtı aypılabilinir.
Video
Bilgisayar tarafından üretilen görüntü, ses, text ve diğer verileri saklamakta kullanılır.
3. İletişim Birimleri
İletişim Birimleri diğer bilgisayarlara ve elektronik aletlere bilgi göndermeye ve bilgi almaya yarayan aletlerdir.
Modem:
Telefon hatları aracılığıyla birbirine uzak yerlerde bulunan
bilgisayarlar arasında iletişim sağlayan çevre birimidir. Modemler
bilgisayar ve telefon sinyallerini birbirine çevirir. Telefonların
kullandığı analog sinyalleri bilgisayarların kullandığı dijital
sinyallere çevirir. Aynı şekilde tersini de yapar.
Fax olarak da kullanılabilir.
Hızları: 14440, 32 K, 56 K ...
4. Müzik Birimleri
MIDI (Musical Instrument Digital Interface- Müzik birimleri için
Sayısal Arabirim): Bilgisayar aracılığıyla yüksek kalitede elektronik
müzik yapmada kullanılır. Müzik yapmak için özel donanım ve yazılım
gerekmektedir. Müzik eğitiminde ve beste yapmada kullanılmaktadır.
BİLGİSAYAR KASASI İÇİNDE BULUNAN AYGITLAR
Ana Kart: Üzerinde temel devrelerin bulunduğu karttır. Bütün aygıtlar ve kartlar ana karta bağlıdır.
Merkezi İşlem Birimi (MİB/CPU): Komutların işlenmesi, aritmetik ve mantıksal işlemler yapılır.
Ana Bellek (RAM =Random Access Memory-Rastgele Erişimli Bellek): Verilerin işlendiği ve geçici olarak saklandığı yer.
EDO RAM,
SD RAM
Güç kaynağı: Normal 220 Volt elektriği bilgisayarın kullanacağı volta çevirir.
CD Sürücü, Disket Sürücü ve Disk Sürücü kablolarla ana karta bağlanır.
Genişleme Yuvaları: Ses, v,ideo, radyo, tarayıcı, ekran, ethernet
kartlarının takıldığı yuvalardır. ISA (8 Bit), VESA (16 Bit) ve PCI (32
bit) olmak üzere üç çeşittir.
Parelel Port (25 iğneli-dişi): Yazıcıların takılması için kullanılır.
Ekran Portu: Monitörü bağlamak için kullanılır.
Fare ve Klavye portu: fare ve klavyeyi bağlamak için kullanılır.
Seri Port (9 ya da 25 iğneli-erkek): Fare, modem, tarayıcıyı bağlamak
için kullanılır. COM (comunication) da denir. Genellikle, COM 1
farenin, COM 2 ise fax-modemin bağlanması için kullanılır.
Kapasitelerine ve Büyüklüklerine Göre Bilgisayar Türleri
Makro Bilgisayarlar ( Mainframe - Ana Bilgisayar ) : Bunlar en büyük
tiplerdir. Kapasiteleri Terabyte büyüklüğündedir. Genellikle büyük
şirketlerde, bilgi işlem merkezlerinde, araştırma kurumlarında ve
üniversitelerde kullanılırlar. Aynı anda yüzlerce kullanıcı tarafından
kullanılabilirler.
Mini Bilgisayarlar : Orta boy bilgisayarlardır. Sığaları daha azdır.
Aynı anda daha az kullanıcı tarafından kullanılabilirler. Fiyatları
düşük ve işletme masrafları daha azdır. Orta boy işletmeler tarafından
tercih edilirler.
Mikro Bilgisayarlar (Personal Computer - Kişisel Bilgisayar - PC): Tek
kullanıcı için tasarlanmışlardır. Ofis otomasyonunda, eğitimde, yayın
işlerinde, küçük işletmelerin ticari hesaplarının ve personel
kayıtlarının tutulmasında etkin biçimde kullanılırlar.
Ağlar (Network)
Bilgisayarların birbirine bağlanmasıdır. Veriler, donanım ve yazılım
paylaşılarak maliyet düşürülür ve işler daha hızlı yapılır. Ayrıca
bilgisayarlar arası haberleşme de yapılır.
Yerel ağlar (Local Area Network - LAN) dan başka diğer ağ türleri Geniş
Ağ (Wide Area Network-WAN), Intranet (kurum içi ağ) ve Internet
(Ağların Ağı) 'dir.
Ağlarda güvenlik sorunu vardır. Bunu çözmek için her kullanıcıya Ağ
Yöneticisi tarafından kullanıcı adı (login name) verilir. Kullanıcı
adından başka sadece kullanıcı tarafından bilinen, gerektiğinde
kullanıcı tarafından değiştirilen, başka kişilerin bilmemesine dikkat
edilen şifre (password) kullanılır.
BİLGİSAYAR YAZILIMI
Kullanımı Serbest Olan Yazılımlar (Public Domain): Kullanımı herkese
açık olan yazılımlardır. İsteyen istediği kadar kullanabilir. İstediği
kadar kopyalayıp dağıtabilir.
Paylaşılabilir Yazılımlar (Shareware): Copyright'lı yazılımlardır.
Yalnız belirli bir süre (15 gün, 1 ay, 2 ay gibi) deneme amaçlı olarak
kullanılabilir. Sürekli kullanım hakkı için belirli bir miktar parayı
(10-40 $) kayıt ücreti olarak ödemek gerekir.
İşletim Sistemi (Operating Sistem): Kullanıcı ile bilgisayar arasında
iletişimi sağlayan programlardır. Bilgisayar sisteminin tüm
hareketlerini denetler. Sistemde bulunan MİB, ana bellek vb. kaynakları
yönetir.
Disk İşletim Sismtemi DOS (Disk Operating System):
Windows (3.1, 95, 98)
Windows NT
MAC OS, UNIX, LINUX …
Yararlı Programlar: İşletim Sistemi ile verilen format, sıkıştırma, kurtarma vb.
Aygıt sürücüleri (Device Driver): Çevre birimlerinin çalışması için bilgisayara yüklenen programlar.
Programlama Dilleri: Bir işi bilgisayara yaptırmak ancak belirli
kodların belirli bir sıra doğrultusunda kullanılması ile olanaklıdır.
Kullanılan bu koda programlama dili denilir. Yazılan kaynak kod program
derleyici veya yorumlayıcı tarafından bilgisayar diline çevrilir.
Programlama dillerinden bazıları C, Pascal, Delphi, Java, Visual Basic,
Visual C…
Uygulama Programları : Belli bir amacı gerçekleştirmek üzere üretilmiş
yazılımlardır. Örneğin, okul yönetim sistemi programları, muhasebe
programı, bilgisayar oyunları, programlama dilleri derleyicileri vb.
Uygulama yazılımları belirli uygulamaları çalıştırırlar. Bilgisayarın
çok amaçlı olmasına olanak tanırlar ve işlerin daha iyi yapılmasına
yardımcı olurlar. Kelime işlemci (word processor) yazılımları mektup,
günlük plan, ders notu hazırlamada; tablolama programları öğrenci not
ortalaması hesaplama, maaş bordrosu yapmada; veri tabanı yazılımı,
öğrenci bilgilerinin saklanması, bulunması, güncellenmesi, düzenlenmesi
ve rapor oluşturulmasında kullanılırlar.
Elektronik posta yazma, grafik hazırlama, masaüstü yayıncılık, çalışma
planı hazırlama, iş akışı çizimi, web sayfası oluşturma programları da
uygulama yazılımlarına örnektir.
Ticari yazılımlar: Muhasebe, tahmin yapm, proje yönetimede kullanılırlar.
Eğlence yazılımları: Oyun, ekran koruyucu
Eğitim ve Başvuru Yazılımları: Bilgisayar Destekli Eğitim yazılımları,
benzetim (simulasyon) yazılımları, elektronik ansiklopedi, atlas.
Çokluortam (Multimedia) Yazılımları: Bilgisayar tabanlı medya ile
bütünleşik olarak hazırlanırlar. Ses, video, animasyon, resim
içerirler. Çokluortam ansiklopedileri bunlara örnektir.
Yazılımlar donanıma uyumlu ise çalışır. İşletim sistemi ile yazılımlar uyumlu olmalıdır.
Yazılımlar disket ya da CD_ROM kullanılarak kurulur. Yazılımları
bilgisayara kurmak için ilk olarak genellikle SETUP (Windows 95 için),
INSTALL (Windows 3.1 için), KUR (Türkçe yazılımlar için) çalıştırmak
gerekir.
Bilgisayar Dosyaları
Veri: harfler, sayılar, grafikler
Bilgi: İşlenmiş veridir.
Dosya: Saklanan verilerin veya programların ismi. Dosya ismi genellikle
iki bölümden oluşur. Birinci bölümde dosyanın adı, ikinci bölümde
dosyanın uzantısı yazılır. İki bölüm bir nokta ile birbirinden ayrılır
(dosyaadı.dosyauzantısı) Örneğin: yazılı1.doc. yazılı1 dosya adı; doc
dosya uzantısıdır. Dosya adı dosyanın içeriğine uygun verilmelidir.
Dosya uzantısını genellikle uygulama programı verir. Dosya uzantıları
genellikle üç harften oluşur. 1,2,4 harfli dosya uzantıları da vardır.
.c, .db, .html gibi.
Çalışan dosyalar: Uzantıları exe veya com dur. Başka bir programın yardımına ihtiyaç duymadan çalışırlar.
Kaynak dosyalar: Çalışmadan önce makine diline çevrilmesi
gerekmektedir. Örneğin pascal programlama dilinde yazılan bir programın
çalışması için makine diline çevrilmesi gerekmektedir. Bunun içinde o
dosyanın pascal programlama dili kurallarına uygun olarak yazılıp;
pascal programlama dili derleyicisi tarafından derlenmesi gerekmektedir.
Veri Dosyası: Üzerlerinde silme, ekleme, değiştirme yapılabilir.
İçeriklerinin çıktısı yazıcıdan alınabilir veya başka birisine
elektronik olarak postalanabilir. Yazılı1.doc. bir dökümandır. Bir
kelime işlemcide yazılmıştır. O kelime işlemci çalıştırılmadan
dökümanın içi görülemez. Kelime işlemci çalıştırıldıktan sonra içine
girilip, değiştirme, düzeltme, silme ve ekleme yapılabilir. Yazıcıdan
çıkışı alınabilir.
KULLANIM HAKKI (COPYRIGHT)
Çoğu yazılımların kullanım hakları belirlenmiştir. Yazılımın kullanım
hakkı o yazılımı alan kişiye aittir. Son kullanıcı tarafından
kopyalanamaz. Dağıtılamaz. Sadece satıcı tarafından kopyalanır.
Lisans Anlaşması ile kullanılan yazılımlar:
Satıcı ile son kullanıcı tarafından Lisans anlaşması yapılır. Bu lisans
anlaşması yazılı olabileceği gibi, yazılım kurulurken başlangıçta da
yapılabilir.
Tek kullanıcı için lisans sözleşmesi yapılan yazılımlar, çok
kullanılıcı için lisans sözleşmesi yapılan yazılımlar, anlaşmalı sayıda
kullanıcı için lisans sözleşmesi yapılan yazılımlar ve site lisanslı
yazılımlar vardır.
Kesinlikle:
• Bilgisayarı başkalarına zarar vermekte kullanmayın.
• Bilgisayarla, başkalarının işine mani olmayın.
• Başkalarının dosyalarını karıştırmanın yollarını aramayın.
• Bilgisayarı hırsızlık yapmakta kullanmayın.
• Bilgisayarı yalancı şahitlikte, sahte delil hazırlamada kullanmayın.
• Sahibinden izinsiz başkalarının bilgisayar kaynaklarını kullanmayın.
• Başkalarının fikirlerini bilgisayarla çalıp kendinize mal etmeyin.
• Sosyal içeriğini düşünmeden bir program yazmayın.
• Bilgisayarı, saygı ve ilgi göstererek kullanın.